volg ons via

Twitter

Meer blog

Alles van waarde is een risico

In mijn vorige blog ging het over studenten die als een risico worden gezien voor studiesucces. Dat bracht mijn gedachten naar de onderwijsconferentie waarin we een lezing voorgeschoteld kregen over risicofactoren voor studievertraging en -uitval. Creativiteit als eigenschap blijkt zo’n factor te zijn. De creatieve student werd tegenover de consciëntieuze, gedisciplineerde student gezet, de laatste vertegenwoordigde het ideaal want een voorspeller voor studiesucces. Flabbergasted was ik, dat iemand dat daar met droge ogen staat te beweren en we vervolgens geacht worden een gesprek aan te gaan hoe we op basis van deze gegevens aan de juiste knopjes kunnen draaien om tot het optimale resultaat te komen. Alsof er niet al jaren geschreeuwd wordt om meer creativiteit, een grotere aandacht voor creatief denken en handelen in deze turbulente, vloeibare tijden waarin onwrikbare zekerheden op de tocht staan en een nieuw handelingsrepertoire gevraagd wordt.

Dat hoeft toch niet met elkaar in tegenspraak te zijn? Je kunt toch creativiteit als een risico zien en tegelijk creatief denken stimuleren? Ik hoor het u denken. En u bent niet de enige, ook in het onderwijs is deze denkwijze dominant. Ik denk anders. Ik zie namelijk een poging om het zoet te oogsten terwijl je de zaadjes onvoldoende water hebt gegeven zo rigoureus hebt gesnoeid om te voorkomen dat ze zure vruchten zullen opleveren en zelfs de meest veelbelovende planten met wortel en tak hebt uitgeroeid omdat ze in het gewenste landschap voor onkruid worden aangezien. Alsof creativiteit een knopje is dat aan- en uitgezet kan worden. ‘Aan het einde van deze les weet je wat creatief denken is, ken je de basisbeginselen en weet je hoe je in deze praktijk kunt toepassen.’ Enigszins vilein voeg ik daaraan toe: en dan nu heel gedisciplineerd en consciëntieus elke dag een uurtje (of twee als het nodig is) creatief zijn, dan kom je er wel.

Misschien, denk ik in tweede instantie, is creativiteit trouwens inderdaad een risico, net zoals de open deur dat leven een risico is en gaat het erom wat je met dat inzicht doet. Je kunt het risico beheersen door het in te dammen, te beknotten, te vermijden of zelfs het bestaan te ontkennen. Je kunt ook het risico omarmen, het koesteren met als uitgangspunt dat alles van waarde een risico is. Zo kun je zelfs omgekeerd ook stellen dat discipline en consciëntieus zijn een risico zijn. Een risico op leegheid, betekenisloosheid en ineffectiviteit. Op heel hard met zijn allen als hamsters in de tredmolen rondrennen en niet zien dat het doel nooit dichterbij komt. Je kunt het ook omarmen in de wetenschap dat je volharding nodig hebt om obstakels te overwinnen en de eindstreep te halen, om voorbij mooie dromen te komen. Ik heb alleen het idee dat dit besef in ieder geval in het onderwijs wel doorgedrongen is én dat creativiteit wel en discipline niet als een risico gezien wordt. Dat is kwalijk én uiteindelijk contraproductief.

Terug dus naar de creatieveling. En naar de kip en het ei. Waarom valt de creatieve geest eerder uit het onderwijssysteem? Is dat vanwege een inherent gebrek aan discipline? Of wordt de behoefte om een geheel eigen(zinnige) tekening te maken in plaats van binnen voorgestelde lijntjes te kleuren niet genoeg gevoed? Met als consequentie dat de enige optie is om heel obstinaat buiten de lijntjes te kleuren, alles zwart te maken en jezelf onmogelijk maken zodat je uit de les wordt gestuurd? Niet gezien om dat wat je kracht is, wie je misschien zelfs wel in wezen bent en dan vervolgens een afgepast uurtje verplicht leren creatief te denken, omdat dit zo belangrijk is en we dat niet meer kunnen. Dat dus. Dat maakt boos. Dat doet afhaken. Dat is pas een risico.

 

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text