volg ons via

Twitter

Meer blog

Vluchtelingen, stille armoede & democratie

Al geruime tijd poppen op mijn Facebooktijdlijn zo nu en dan berichten op over asielzoekers die gratis telefoons krijgen, uitgedeelde kleding afslaan, en ‘zomaar’ huizen krijgen terwijl hier in Nederland zoveel mensen zonder huis, zonder baan, zonder geld en met veel schulden in de kou blijven staan. Nu we als land voor de keuze staan om vluchtelingen uit Syrië op te vangen, zwellen de berichten in aantal en heftigheid aan. Zie bijvoorbeeld deze ingezonden brief. Het is heel gemakkelijk om geluiden als deze – en ze komen in veel en veel minder beschaafde vorm – als populistisch en volstrekt afkeurenswaardig terzijde te schuiven. Te gemakkelijk als je het mij vraagt.

Ja, ook mijn maag draait om bij het lezen van menig rancuneus schrijfsel in de trant van ‘was ik maar een asielzoeker’. Hoe dom kun je zijn? Als je vervolgens echter de moeite neemt om het gesprek aan te gaan, komt er iets anders naar boven. Het gevoel niet gezien, niet gehoord, niet (h)erkend te worden. Wat nu als we dat gevoel eens serieus nemen? Echt serieus nemen. En dat is dus uitdrukkelijk niet hetzelfde als klakkeloos meegaan in de domme rancune en ‘luisteren naar de burger’ om zieltjes te winnen en daarbij wellicht stiekem of luidruchtig hetzelfde denken met je onderbuik.
Echt serieus nemen is echt luisteren en je afvragen: heb ik enig idee hoe het is om in Nederland in armoede op te groeien en te leven. Heb ik enig idee hoe vernederend het is om je hele hebben en houwen op tafel te leggen, tot driemaal toe koelkastcontroles en bankafschriftcontroles te krijgen? Om op dat schamele beetje gekort te worden omdat je de huur deelt of een inwonende zoon hebt? Om geen betaalbaar huis te kunnen krijgen?
Mensen die niet gehoord en gezien worden, worden boos, worden rancuneus. En daar kunnen we in onze op ‘redelijkheid’ en consensus gestoelde politieke cultuur niet zo goed tegen.

Als we echt luisteren, kijken en mensen in hun waardigheid (h)erkennen, dan ontstaat er misschien de mogelijkheid het gesprek met elkaar aan te gaan over hoe we tegelijkertijd gastvrij voor vluchtelingen kunnen zijn en een menswaardig sociaal beleid voor iedereen voeren. Politiek is keuzes maken, maar misschien dat het slimmer kan als we de wisdom of the crowds beter gebruiken?
Als we echt luisteren en kijken, horen en zien we ook dat de Syrische vluchtelingen zelf heel graag weer terug willen naar hun land en onze steun vragen om de allesvernietigende oorlog te beëindigen. Een dekentje is fijn, eten en onderdak ook, maar het goede leven ziet er toch echt anders uit.

Als we nu eens echt met elkaar het gesprek aangaan? Over wat we belangrijk vinden in het leven? Over wat we van waarde vinden? Hoe we die waarde uitdrukken in geld en andere middelen? Hoe we de buidel met geld verdelen? Hoe we waarde toekennen en eerlijk delen? Over wat dat is eerlijk delen?
Dat gesprek is onherroepelijk een politiek gesprek. Een gesprek over de oorzaken van de oorlog, over de oorzaken van armoede. We zullen allemaal andere schuldigen aanwijzen en andere bondgenoten herkennen. Al naar gelang onze positie, ons letterlijke standpunt en onze waardenoriëntatie. Met wie en wat voelen we ons verbonden?
Dat gesprek gaat er onherroepelijk heftig aan toe. Verhitte debatten, omdat het over dingen gaat die ons raken, die er werkelijk toe doen in ons leven.
Als we dan intussen ook maar nadenken hoe we de heftigheid kanaliseren en transformeren naar doorleefde verstandigheid, naar diep verbonden weten. Hoe we van debat, naar dialoog, naar democratische besluitvorming komen.

 

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text