volg ons via

Twitter

Meer blog

Moeder natuur als schelm

Hoe zou een grasspriet zijn (of is het haar?) belangen verdedigen in het Parlement der Dingen? Of een vulkaan? Aanleiding was een oproep voor een schrijfwedstrijd om dieren, dingen en planten een stem te geven in het debat over klimaatverandering. Het denken vanuit de grasspriet verleidt onmiddellijk tot een pleidooi voor de onschuldige, mooie, goede natuur tegenover de barbaarse mens (man?) die uit is op de vernietiging ervan. Bij de vulkaan ligt dat wat ingewikkelder. Staat de vulkaan niet eerder voor de vernietigende kracht van de natuur? Als supervulkaan Yellow Stone uitbarst dan schijnen wolken van as de wereld in een duisternis te hullen en een nieuwe ijstijd aan te breken. Welke invloed heeft menselijk handelen hierop? We weten het niet.

Laten we de natuur zien als een trickster, een Coyote in de mythologie van de native americans, stelt wetenschapster Donna Haraway voor. De trickster is een schelm, ze haalt trucjes uit, liegt en bedriegt, maar heeft ook een scheppende, goddelijke kracht, die ten goede en ten slechte aangewend kan worden. De trickster verschijnt wereldwijd in verschillende gedaanten in culturele en religieuze mythen en verhalen. De Noorse halfgod Loki, de Vos Reynaerde, Tijl Uilenspiegel en ook Pippi Langkous, de enige vrouw  – meisje opgevoed door heldhaftige maar afwezige vader – overigens in dit gezelschap.


Coverillustratie van Symians, cyborgs and women van Donna Haraway

Tricksters zijn ongehoorzaam, ondeugend en maken je aan het lachen. Juist doordat ze de zaken op zijn kop zetten brengen ze ons dichter bij het goddelijke aldus de traditie. Humor is belangrijk om rigide denkpatronen te doorbreken.  In dit fragment komt het ambivalente, meerduidige maar positieve kracht van de Coyote als trickster prachtig tot uitdrukking

Coyote is just being a coyote when he sees the Creator placing th
stars in the sky from a bag in a very orderly manner. Coyote asks if

he can help and the Creator lets Coyote place stars in the sky,
reminding him to be sure and put the stars up in an orderly manner.
Coyote does it correctly, but, as is his nature, Coyote becomes
impatient and throws the whole bag of stars into the sky distributing
the stars helter-skelter. The Creator scolds him for his carelessness
and for the mess he made. Coyote leaves with his tail between his
legs. Soon, however, Coyote goes back to being a coyote, only after
that he howls at night when he sees the mess he made with the stars.

Zijn we uiteindelijk niet beter af met sterren die ‘willekeurig’ aan het firmament stralen in plaats van keurig geordend in een regelmatig patroon? De trickster daagt ons uit om voorbij simpele zwart-wit schema’s te denken  van goed versus kwaad, natuur en cultuur, man en vrouw. Het ambigue en ambivalente te omarmen. De trickster verbindt het schijnbaar onverbindbare, doorbreekt grenzen en is daarmee een belangrijke scheppende kracht.


Van de website hollowtreetales.wordpress.com

 

In het Parlement der Dingen, daar gaat het over dat wat in het geding is, dat wat op het spel staat. Over matters of concern zoals wetenschapsantropoloog Latour dat uitdrukt. Laten we de stem van de trickster horen, zien en voelen daar in het parlement.

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text