volg ons via

Twitter

Meer blog

Afscheid

Lieve Arjan,

Je was een gast bij ons bij Op De Vulkaan op 17 en 18 mei 2014. Het ging er over ‘alle dimensies van rijkdom’. Vandaag is een nieuwe rauwe dimensie opgedoken: de rijkdom van de dood als verwelkomend alternatief op de diepte van de crisis en het menselijk leed dat mensen elkaar aandoen.

Niets vermoedend gaven wij een feest. Wij hadden vier weken hard en met plezier gewerkt om onze idealen vorm te geven. Wij waren trots en verspreidden een poster door de stad met het programma en trokken een mooie jurk aan. Niet gehinderd door enige drempels nodigden wij mensen uit die wij kenden of die ons aanspraken om iets te vertellen of te laten zien over wat rijkdom voor hen was. Samen maakten wij een manifest om goed te kunnen leven. Zonder hindernissen. Gewoon omdat dat kan. En eigenlijk was iedereen het erover eens. Samen leven is hindernissen wegnemen, voorzien in wat nodig is en elkaar iets gunnen. – Als er geen problemen zijn, dan zijn we het blijkbaar met elkaar eens. –

Het waren bijzondere dagen met bijzondere mensen. Zonder rollen, zonder maskers. Licht.

Alle dimensies waren op het feest aanwezig, maar meestal niet de hele rijke. Van voormalig bankdirecteur van de Triodos Bank tot onze vriend Gerard die ooit 4 jaar dakloos was. Wij nodigden hem uit om zijn verhaal te doen. Hij gaf aan dat hij dat wilde en of het goed was dat hij wat vrienden mee zou nemen. De sfeer was zacht en gemoedelijk, lief, zoekend, een beetje hippie-achtig misschien.

Wij wisten niet wie wij bereikt hadden totdat jij een Facebook post plaatste waaruit bleek dat jij dakloos was. Juul en ik schrokken en vroegen ons verbaasd en verwonderd af hoe wij zoiets niet hadden geweten en wie er met welke verhalen eigenlijk allemaal zich aangetrokken hadden gevoeld tot het thema ‘alle dimensies van rijkdom’. We stuurden je een persoonlijk bericht en spraken af.

In ons gesprek raakten onze werkelijkheden elkaar kort of misschien eerder rakelings net niet. Je deed je verhaal, een korte versie, en zocht naar zachtheid. Aan beide kanten wat uit het veld geslagen, hoopvol en zoekend naar ‘wat nu?’. Jij had je mogelijk al berust in waar je was, maar je hoop op redelijkheid, herstel en begrip was niet weg. Ik vroeg mij af of je verhaal wel helemaal klopte en of je niet in de war was over de opleiding die je werkgever je zou aanbieden. Niet alle details kennend van je verhaal. Ik ben blij dat je verhaal nu beter is opgetekend in het artikel dat je laatst publiceerde en constateer dat ik niet de moeite heb genomen of niet durfde door te vragen.

Ik begrijp nu dat in een wereld die zonder vergeving is voor falen en die enkel vasthoudt aan individuele verantwoordelijkheid, je je vasthoudt aan wat je zelf kunt doen. Je wilde je niet opdringen of het onmogelijke vragen. Je concentreerde je op wat er bij jezelf mogelijk ontbrak: een opleiding.

We vernamen dat je hard werkte, ondanks het feit dat je geen dak boven je hoofd had.

– En inmiddels sliep je bij ‘een’ vriendin, maar kreeg je geen daklozenuitkering. Jouw inkomen was dus 0 en daar maakte je grote zorgen over. Dat had uiteraard ook voor deze vriendin consequenties. Van de uitkeringsinstantie moest je ten minste 3 weken slapen op straat op dezelfde plek, zodat ze zouden kunnen controleren of je wel daadwerkelijk dakloos was. Ook hier had de fraudebestrijding nieuwe stijl zijn intrede gedaan. Hulp en ondersteuning zijn vervangen voor argwaan, controle en uitsluiting. Je maakte je zorgen over je gezondheid, je had HIV. Op straat slapen was gevaarlijk voor je. –

Het was werk waarvoor je niet betaald werd, maar wel al je vaardigheden en menswaardigheid voor inzette. Ten slotte krijgen de charitas enkel subsidie om te helpen, niet om beheer- of vernieuwingsactiviteiten van een IT-systeem mogelijk te maken. Je creëerde een kaart van straatnieuwsverkopers in Den Haag en een digitaal planningssysteem. Ook was je coördinator van het straatnieuws. Onbetaald werk.

Juul vroeg zich verbaasd af of je niet met een intermediair inzetbaar zou zijn voor dit soort werk, zodat je wat geld kon verdienen om eruit te komen. Ik hield het voor onmogelijk.

Het thema ‘alle dimensies van rijkdom’ kwam niet zomaar tot stand. Het hield ons al een poos bezig. De financiële crisis, de gevolgen voor de verharding in de samenleving en de wantoestanden in beleid. Van Rijk in je Wijk tot OuiShare en vernieuwende activistische en wetenschappelijke initiatieven rondom de commons vanuit onder andere de P2P Foundation inspireerden ons en geven ons richting voor wat er komen gaat, waar we aan willen werken. Maar dat niet alleen. Ook de kunst. Op De Vulkaan is verbonden aan de Noordwal 117 en voor deze editie aan kunstenaars van De Verlichting. Kunstenaars voelen als geen ander dat het tij gekeerd is.

Er gaat een wereld schuil achter wat gewone mensen ‘normaal’ vinden. We beschermen onszelf tegen de gedachte dat kwaad ons ook zou kunnen gebeuren. Maar als je eenmaal de artikelen hebt gelezen over de verdwijnende middenklasse, verdwijnende banen en het toenemende verschil tussen rijk en arm, dan weet je wel beter. Iedereen kan dakloos worden. Jou overkwam het. Of als je je voelsprieten uitsteekt en merkt hoe dat kleine beetje extra niet meer kan, merk je dat er iets gaande is.

In Spanje en Griekenland zijn duizenden mensen dakloos geworden door werkloosheid. Ook in Nederland stond langzaam een categorie ‘nieuwe daklozen’ op. Ook pleegden al duizenden mensen zelfmoord, omdat zij geen uitweg meer zagen. En kwamen er tienduizenden mensen in opstand tegen de gevolgen van ‘austerity policies’ ofwel armoede en het beleid hieromheen.

Als zelfs tienduizenden mensen op het plein in Madrid, in Athene en Montreal de uitsluiting niet kunnen stoppen. Ondanks het feit dat ze elkaar helpen, hoe kan een man dan hoop houden?

En toch behield je die. Je was moedig. Je trad in de openbaarheid. Steeds frequenter. Om je verhaal duidelijk te maken. Om het verschil te maken en te laten zien dat dakloosheid en armoede geen vreemde dingen zijn. Ik vermoed dat je ook hoopte op redelijkheid, begrip en menselijke hulp om eruit te komen. Die kwam echter niet. De wanhoop werd groter dan de hoop. De werkelijkheid verpletterde je.

Wij zullen aan je denken als aan een man die de moed had om een waarheid aan te gaan die velen wegstoppen.

De waarheid van de banken en de intermediairs die verdienen ten koste van de vooruitgang en eerlijke verdeling van wat nodig is. De waarheid van onze eigen ondergeschiktheid en volgzaamheid als het gaat om onmenselijke verdeelprincipes. De waarheid van de waarheid niet onder ogen durven zien en wegkijken.

Hoe wrang ook: in de toekomst zullen een opleiding, een inkomen, maatschappelijke klasse en de huidige verdeelprincipes op basis van discipline en ondergeschiktheid in plaats van op creatie en waardetoevoeging misschien (hopelijk) niet meer zo belangrijk zijn. Jij ging ons voor in een veranderende werkelijkheid en trok aan het kortste eind.

Een verpletterende werkelijkheid.

Ik zal je ook herinneren in je zachtheid. In de bereidheid niet onnodig te willen confronteren. Je verlangen om bij te dragen en het goede mogelijk te maken.

Het enige antwoord dat ik hierop kan geven is dat ik me zal blijven inzetten voor een manier van delen die wel werkt. Die leidt tot een voorspoedig bestaan voor iedereen. Voor creatieprincipes die toestaan dat mensen hun talent inzetten en hiervoor voldoende gewaardeerd worden.

Dat lost voor nu echter nog niet de individuele problemen op van mensen die in de verdrukking raken. Hopelijk keert het tij en ontstaat er meer lucht om die hulp te bieden als we samen ervaren dat er meer ruimte is in de toekomst voor samenleven in vertrouwen.

Ik hoop dat je de rust zal kunnen vinden.

Een lieve groet,

Amanda

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text