volg ons via

Twitter

Meer blog

Het juiste midden

In 2008 zijn we langs de rand van de afgrond van een complete maatschappelijke melt down gescheerd, aldus Joris Luijendijk in dit interview in de Wereld van morgen. Wat is er eigenlijk veranderd sindsdien? Het systeem draait vrolijk door. De banken, de politici en ook wij, wij blazen boos naar de bankiers en politici, maar wat doen we zelf? Zit de zucht naar gemak, naar winstmaximilisatie, naar meermeermeer niet in meer of mindere mate in ons allemaal? Lees deze reactie op het interview:

“Toch een kleine kanttekening bij dit schitterend artikel : “de druk van de aandeelhouders” ; de doorsnee spaarder is misschien een kleine garnaal in heel deze motor maar zoekt toch ook steeds z’n maximum profijt en staat meestal niet stil wat er achter de schermen met zijn/haar centen gebeurt, “als ’t maar veel opbrengt”. En dan staan schreeuwen op straat tegen het grootkapitaal is toch een beetje een contradictio in terminis, niet ? Ik stel daarenboven vast dat het gros van de consumenten halsstarrig klant blijft bij een “grote bank” daar ze “kleine banken” niet vertrouwen (?) of omdat deze geen blits imago hebben. Velen laten zich dus blindelings verleiden door de uiterlijke schijn en de drang naar gemakkelijk en snel profijt, no matter what. Wat de yuppen in The City doen is gewoon met meer brutale kracht en een compleet gebrek aan moraal inspelen op de aanbidding van het geld. Verwerpelijk, dat wel, maar wie werpt de eerste steen ?”

Het is het aloude dilemma: begint de wereld verbeteren bij jezelf, bij een persoonlijke verandering, bij klein handelen of begint het bij groot denken, het aanpakken van de structuren, de systemen? Het antwoord ligt erin of-of om te buigen in en-en. Om tot werkelijke transitie te komen moet je zowel persoonlijk veranderen als aan de systemen morrelen. Ook hier gaat het om het juiste midden en dan bedoel ik niet het redelijke midden als zouteloos compromis, noch een rekenkundig gemiddelde. Wat het juiste midden is, is contextafhankelijk en persoonsafhankelijk.
Laat me dat toelichten. Ieder heeft zijn persoonlijke kwaliteiten. De een is goed met zijn hoofd, de ander met zijn handen, de een denkt klein en concreet, de ander in grote vergezichten en concepten. De een is een creatieve chaoot de ander een pietje precies. De een heeft vooral oog en hart voor de mensen en de omgeving nabij, de ander voor de mensheid en de kosmos in het algemeen. Het een is niet beter dan het ander en de een is daarmee niet beter dan de ander, naar gelang je persoonlijke kwaliteiten zul je een andere bijdrage aan het geheel hebben. De kunst is om te beseffen dat je daarmee een specifieke bijdrage levert aan een groter geheel en de neiging te onderdrukken vanuit jouw sterke punten een vastgebeitelde positie te kiezen als het enige juiste en de andere zijde te veroordelen. Daar kunnen we elkaar allemaal bij helpen, door de ander te waarderen in wie hij is. Het juiste midden is op persoonlijk niveau bewust voor een handeling kiezen die past bij de situatie en bij jouw kwaliteiten. Ik kan van mezelf wel vragen om mijn eigen biologische groenten en fruit te verbouwen, mijn eigen huis geheel duurzaam te bouwen en kleine projecten in mijn omgeving succesvol vorm te geven, maar daar word ik noch de wereld gelukkiger van. Daar liggen mijn kwaliteiten niet. Mijn bijdrage ligt eerder aan de kant van het groter geheel om van daaruit de verbinding te leggen naar het persoonlijke en concrete. Dat zal betekenen dat ik soms concessies doe aan zuiver persoonlijk handelen en dat ik soms de neiging heb het kleine, het nabije over het hoofd te zien en de mensen om me heen niet altijd alle aandacht geef die ze verdienen. Waarvoor mijn oprechte excuses. Het is niet zo dat ik er niks aan kan doen omdat ‘ik nu eenmaal zo ben’, meer dat ik er niet te veel aan wil doen omdat ik zo wens te zijn omdat ik vanuit mijn kracht wil leven.

Joris Luijendijk maakt grote reportages en houdt lezingen, daarvoor vliegt hij waarschijnlijk de hele wereld over en wellicht heeft hij zelf een bankrekening bij een van de grote giganten. Is dat erg? Niet zolang hij zich bewust is van het spanningsveld, zijn werk blijft doen en intussen blijft trachten zijn persoonlijke keuzes daarmee zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen, maar laat hem alsjeblieft vooral zijn goede analyses blijven maken en die de wereld in werpen.
Tot slot een noot over het pleidooi voor meer onderwijs over de perverse werking van het financiële systeem als politiek corrupt. Graag. Maar mogen we aan dat onderwijs dan wel ook aandacht besteden aan persoonlijke bewustwording? Graag.

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text