volg ons via

Twitter

Meer blog

Duiten van of voor de buurt?

Community Currency, ofwel gemeenschapsmunteenheid, het onderwerp intrigeert. Een alternatief waardesysteem in buurt- of ander kleinschalig verband, meestal om dienstenruil breder te trekken dan rechtstreekse ruil met bekenden én om geïnvesteerde tijd om te zetten in waarde, waarbij elk geïnvesteerd uur evenveel waard is, biedt nieuwe mogelijkheden in deze crisistijden. In Pakhuis de Zwijger in Amsterdam werd er 12 maart een conferentie over georganiseerd. Centraal daar stond de Makkie, een munteenheid van de Amsterdamse Indische Buurt. De makkie kan ingeruild worden voor uitjes naar onder andere het Amsterdamse Museum, het zwembad en de ijsbaan. Ook kunnen onderling diensten geruild worden en kan er met korting geshopt worden bij de plaatselijke grootgrutter.
Ik hield er een kat(t)erig gevoel aan over en besloot de volgende mail te schrijven aan een van de organisatoren.

Beste Rob,

Afgelopen dinsdag was ik op de community currency conferentie over de makkie en eerlijk gezegd ben ik daar niet niet heel vrolijk van geworden. Een stadsdeel en woningcorporaties die dit doen om participatie (van moeilijke groepen) te bevorderen, dan wordt het dus al snel voor de community in plaats van met de community en dan eigenlijk niet eens voor de community, het wordt instrumenteel ingezet, ondanks alle goede bedoelingen. Een deel van de ‘community’ is wel actief betrokken, maar dan gaat het niet over de ‘moeilijke doelgroep’, die blonk ook door afwezigheid op de conferentie, er wordt over hen gepraat. Nogal paternalistisch en aanmatigend naar mijn mening.
De ontwerper van de makkies heeft dat voor de helft van zijn normale tarief gedaan, en er dus wel geld aan verdiend, zijn goede recht, waarom is het dan vreemd dat de ‘gewone’ deelnemer graag de makkies ook bij de AH wil besteden en er dus ook materieel iets mee wil opschieten? Waarom zou de ‘moeilijke doelgroep’ in de eerste plaats moeten participeren en kan het niet een alternatief waardesysteem zijn van en voor hen die weinig geld hebben. Ik snap dat het initiatief niet snel van de grond zou zijn gekomen als het geheel vanuit grassroots tot stand zou zijn gekomen, sociaal en cultureel kapitaal zijn nu eenmaal belangrijk en net als economisch kapitaal niet eerlijk verdeeld. Wel denk ik dat er manieren zijn om hier veel meer een echte ‘community currency’ van te maken echt in co-creatie met een bredere groep uit de buurt en de behoeftes en kwaliteiten van de mensen uit de buurt nog meer als uitgangspunt te nemen.
Ik vroeg me af of bovenstaande ook onderwerp van discussie in de ontwikkel- en stuurgroep zijn geweest en hoe dit in de buitenlandse voorbeelden zit. Jammer genoeg ben ik niet naar die workshops geweest, ik weet dat grassrootsbewegingen in met name de VS en Uk sterker zijn ontwikkeld en dat in Nederland burgerparticipatie en burgerinitiatieven sterk geïnstitutionaliseerd zijn, vanuit een verstatelijkt, geprofessionaliseerd middenveld en dan gebeurt er precies wat ik op deze conferentie zag gebeuren. Jammer.

De reactie volgde snel:

Hallo Juliette,

Je constatering dat Makkie deelnemers niet aanwezig waren klopt niet. Ik heb er zeker 20 gezien en gesproken. Het beeld klopt wel dat ze niet in grote getalen waren op komen draven. Je constatering dat we hen niet zouden hebben uitgenodigd klopt echter niet: ze zijn gewoon niet gekomen. Zegt veel over het culturele verschil tussen een belangrijk deel van de doelgroep en dit type blank-middenklasse -beleid-gesprek. Daar hebben ze niet veel mee, bijna niets zelfs. Vaak staan ze er zelfs vijandig tegen over. Gelukkig weet ik dat ze in de praktijk fors betrokken zijn en veel bepalend. En ja, dat lukt niet altijd meteen en overal even goed. Wij als partnerschap zijn heel blij dat het lukt om soms schoorvoetend de brug te bouwen tussen de diverse culturen en achtergronden. Dat hebben we vanaf het prille begin gedaan en dat blijkt helemaal niet makkelijk te zijn. En in de ogen van anderen doe je het al snel fout. Wij hebben gedaan wat we konden en proberen te leren waar we kunnen.
Ik deel je mening dat het in theorie mogelijk zou moeten zijn voor grassroots organisaties om hun eigen currency te organiseren. Dat is ook wat wij heel erg hopen en steeds zoeken naar hoe we hen optimaal kunnen steunen. Alleen, mijn vraag is dan: als ze zich zouden willen organiseren, en dit ook zouden kunnen: waarom zijn er dan al niet veel meer van dit soort initiatieven, en waarom moeten wij zo zoeken met een lampje om de juiste initiatieven te vinden? Kennelijk gebeurd het dus niet zomaar.
Onze conclusie is dat we een combinatie van bottom-up en top-down moeten proberen te organiseren. En dat lijkt nu te lukken, zij het soms schoorvoetend en kennelijk niet overal even zichtbaar en succesvol. Maar goed, dat vergt waarschijnlijk een wat meer gedetailleerde blik op het project en zijn we er niet voldoende in geslaagd dat in dit congres te realiseren.
Dank voor je reactie

In het geval van de makkies kwam een initiatief van een aantal bewoners van het Makassarplein samen met een idee van een stadsdeelmedewerker om iets met community currency te gaan doen, ontstaan tijdens het Open Innovatie Festival. Waarschijnlijk begon er hier al iets te wringen. Dit soort innovaties moet niet vanuit de overheid komen, daar krijg je de ellende van een gulzig bestuur van. Er kan namelijk alleen geld en tijd ingestopt worden als er een concrete doelstelling is, in dit geval het bevorderen van participatie in een ‘moeilijke’ buurt. De subsidiemolen die in werking treedt, ook in dit geval, versterkt het effect alleen maar. Overheidsinitiatief en zelfs deelname strooit vervolgens ook nog een keer zand in de motor en remt werkelijke innovatie. In een van de workshops werd vanuit de zaal geopperd dat de makkie veel groter zou kunnen worden en zou kunnen uitgroeien tot een alternatief economisch systeem, waarbij diensten die nu door professionele bedrijven worden uitgevoerd vervangen kunnen worden door veel goedkopere buurtondernemingen. De stadsdeelmedewerker reageerde geschrokken. ‘Nee, dat kon niet, dat levert allerlei juridische en organisatorische problemen op.’ Vanuit haar positie kon ze ook niet anders. Voor werkelijke vernieuwing dood in de pot.

Eén reactie op “Duiten van of voor de buurt?”

  1. Waarin verschilt dit van de “Noppes” die Amsterdam al jaren kent? (zie: http://www.noppes.nl/npps/index.php) Afgezien van het feit dat de Noppes vanuit de mensen zelf komt (van “onderop”) en dit initiatief weer een ambtelijke speeltuin lijkt…

Plaats een reactie

captcha

Please enter the CAPTCHA text