volg ons via

Twitter

Meer blog

Marinaleda en Ikeadorp: zoek de verschillen

Interessante tv maandagavond 16 april. Tegenlicht over toekomst van de stad met daarin de droom, of nachtmerrie, van Ikeadorpen. Nieuwsuur met een reportage vanuit het Andalusische Marinaleda, een communistisch dorp waar zowat het hele dorp de kost verdient in de landbouwcoöperatie voor hetzelfde loon. Je kunt er voor 15 euro per maand wonen in een zelfgebouwd huis van 90 vierkante meter met 3 slaapkamers en een klein tuintje. Hulp bij het tekenen en bouwen krijgen ze er gratis bijgeleverd, vanuit de gemeentekas. Iedere inwoner wordt geacht vrijwilligerswerk te doen en belangrijke beslissingen worden per volksraadpleging genomen. De bewoners lijken er gelukkig en tevree. De reporters hadden hun best gedaan ontevreden en opstandige lieden te vinden, zonder enig resultaat.
Ook het Ikeadorp bij Oslo kent standaardhuizen, lekker Ikea-compact en met handige Ikea-inrichting. De bewoners worden geacht zelf keurige tuintjes aan te leggen, het stoepje schoon te houden en het onkruid weg te harken. Een droom van de bedenkers, maar de bewoners zijn minder enthousiast. ‘Het is niet ideaal, prima zolang ik weinig geld heb, maar daarna zoek ik meteen iets anders’, aldus een studente. Een ander bewoner hoopte op niet al te veel sociale controle als hij geen zin had om zijn tuintje bij te houden.

Waar Marinaleda het utopisch woonideaal aardig lijkt te benaderen, lijkt Ikeadorp voor veel mensen eerder een nachtmerrie. Waarin zit het verschil? Niet alleen is het leven in Marinaleda goedkoper, ook is er sprake van werkelijk samen leven. Er is solidariteit en gemeenschappelijk belang, niet in de laatste plaats na een jarenlange, gewonnen, strijd tegen een feodale grootgrondbezitter. De grond is nu gemeenschappelijk bezit. In Ikeadorp is de burger toch vooral een burgerlijk individu, om met Ringo Ossewaarde te spreken. Niet gemeenschapszin, maar huisje, boompje beestje en sociale controle zodat niemand afwijkt van de norm.

En toch. Is Marinaleda bij nader inzien wel zo utopisch? Hoeveel afwijking van de norm kan het dorp verdragen? Waarom niet ook huizen met vier en vijf slaapkamers, voor grotere huishoudens? Een huis met een eigenwijs, afwijkend ontwerp, is daar ook ruimte voor? Tegen een meerprijs? En wat als bewoners het werk in de coöperatie ontgroeien? Is er plaats voor intellectuelen en voor kunstenaars die autonoom willen leven en op geheel eigen wijze hun bijdrage willen leveren aan het geheel? Ik vraag het me af.

‘Even van de ene Vulkaan naar de andere’, twittert compagnon Esther na het lezen van deze blog, ‘ik krijg van Marinaleda net zo’n felrode uitslag als van dat Ikeadorp’. En u?

Reactiemogelijkheid is uitgeschakeld, maar trackbacks en pingbacks zijn open.